Lesson 36

outside teaching : บทเรียนนอกตำรา / โดย…โรงน้ำชา (10/4/2554)
Lesson 36 : คืนนับถอยหลังและสองร้านริมโขง (บทสุดท้ายแห่งลาวใต้)
     วินาทีแรกของปีพ.ศ. 2554 ค่อยๆ เคลื่อนคลานเข้ามาใกล้
ด้วยอัตราเร่งเท่าการหมุนของโลก
     แม้ยังตะลอนเตลิดอยู่ในลาวใต้ แต่เป็นความตั้งใจอย่างแรงกล้า
จนแทบถือว่าเป็นปณิธานของทริประห่ำครั้งนี้ว่าต้องกลับไป “Countdown”
นับถอยหลังไม่เข้าคลองแต่เข้าสู่ปีใหม่ในตัวเมืองปากเซให้ได้
     จึงได้เวลา “เช็คเอาท์” จากอ้อมกอดของธรรมชาติแห่งนากะสัง
และดอนเดด นั่งรถประจำทางวิ่งหวานเย็น เข้า “เช็คอิน”สู่เมือง “ปากเซ”
     ผมกลับเข้ามาถึงปากเซช่วงบ่ายแก่ๆ ของวันที่ 31 ธันวาคม 2554
ซึ่งเป็นคืนเคานท์ดาวน์เข้าสู่ปีใหม่พอดี
     ทั้งในคืนนับถอยหลังและคืนวันที่ 1 มกราคม 2554
     “ปากเซ” กระซิบบอกผมว่า…
     …
     31 มกราคม 2553 หลังจากเดินเตร่เทียบราคาหลายแห่ง
ผมตกลงปลงใจพักที่ Royal Pakse Hotel โรงแรมสภาพดีใช้ได้ราคาไม่โหดร้าย
ในตัวเมืองปากเซ แล้วงุ่นง่านกับการเฟ้นหาอัครสถานที่คู่ควรต่อการ
นับวินาทีถอยหลังเข้าสู่ปีใหม่ที่น่าจดจำ
     ไถ่ถามจากชาวลาวหลายคน หลายปาก หลากวัย ได้เรื่องว่า…
     “Victory” เธคที่วัยรุ่นปากเซนิยมไปแดนซ์ดิ้นปลิ้นเปลี้ยและท่าทาง
จะมีธรรมเนียม Countdown ที่มันถึงใจใช้ได้ช่างไกลแสนไกลถึงหลัก 4
ที่ถ้าไม่มีมอเตอร์ไซค์แว้นไปเองก็คงต้องนอนอยู่หน้าเธค
เพราะหลังเที่ยงคืนคงหารถสาธารณะกลับเข้ามาตัวเมืองได้ยากยิ่งกว่า
หาเพชรในตมงมเข็มในคลองแสนแสบ
     บางคนบอกว่า…
     ที่สนามกีฬาประจำเมืองมีงานประกวดนางสาวจำปาสัก
(ประกวดนางงามประจำจังหวัด) และจะมีการ Countdown อย่างอลังการด้วย
มีจุดพลุเฉลิมฉลองยิ่งใหญ่น่าประทับใจใช่เล่น
     บางคนก็บอกว่างานประกวดนางสาวจำปาสักที่สนามกีฬาน่ะมี…
     …แต่ไม่รู้ว่าจะมี Countdown ด้วยรึเปล่า (?)
     ชั่วโมงนั้นผมเลยมีทางเลือกไม่มากนัก
     1. นั่งจ่อมตูดสูดลมหนาวจิบเบียร์ลาวที่ร้านเท่ๆ ในตัวเมืองปากเซ
นับถอยหลังสู่ปีใหม่พร้อมเพื่อนร่วมร้านผ่านจอทีวี
     2. จ้างรถไป Victory สวรรค์บันเทิงของวัยรุ่นที่หลัก 4
แล้วเสี่ยงตายเอาดาบหน้ากับสภาวะไร้พาหนะและที่ซุกหัวนอน
     3. ไปเป็นสักขีพยานในงานประกวดนางสาวจำปาสักที่สนามกีฬา
ประจำเมืองและรอพิธีนับถอยหลัง…
     …ที่ไม่รู้ว่าจะมีหรือเปล่า…
     …
     ผมตัดสินใจนั่ง 3 ล้อเครื่องพ่วงข้างพุ่งฝ่าลมหนาวสู่สนามกีฬา
อย่างน้อยแม้ไม่ได้ Countdown ตามที่ตั้งใจ ก็ยังได้สัมผัสบรรยากาศ
งานมหรสพใหญ่แบบลาว
     งานประกวดนางสาวจำปาสักครึกครื้นคึกคักใช้ได้ รอบสนามกีฬา
ด้านนอกเต็มไปด้วยร้านค้าและเครื่องเล่นอารมณ์งานวัด (มีรถบั๊มพ์ด้วยนะเอ้อ)
ที่นั่งสำหรับผู้เข้าชมแบ่งชั้นวรรณะเป็น 2 โซน
     โซนมีบัตรเชิญซึ่งแขกส่วนใหญ่แต่งตัวสวยงามตามธรรมเนียมลาว
จะได้นั่งโต๊ะลักษณะแบบงานเลี้ยงโต๊ะจีนที่เพียบพร้อมด้วยอาหารเครื่องดื่ม
หน้าเวทีกลางสนามฟุตบอล
     โซนมาฟรี แต่งตัวปอนๆ ไม่ไฮโซ นั่งบนอัฒจันทร์ด้านบน ไกลๆ สกปรกๆ
อยากกินอะไรหาซื้อได้ตามอัธยาศัย
     ครับ…ชายไทยไร้ศักดินาอย่างผม…
     ยึดที่นั่งแถวหน้าบนอัฒจันทร์ด้วยความภาคภูมิ!

     การประกวดดำเนินไปอย่างอ้อยสร้อยแต่น่ารักน่าอมยิ้มด้วยภาษาและคำพูด
ของเหล่านางงาม ผมนั่งดูการประกวด ละเลียดบรรยากาศแห่งรอยยิ้มและความสุข
ของพี่น้องชาวลาวร่วมอัฒจันทร์อยู่เป็นชั่วโมงก็เริ่มอยากไป Countdown ริมแม่น้ำโขง
ที่ผมว่าน่าจะบรรยากาศชิลล์กว่าในสนามกีฬาเป็นไหนๆ
     คิดได้ดังนั้นจึงเดินออกจากสนามกีฬา หารถเข้าเมือง ไปตั้งหลักที่ Royal Pakse Hotel
แล้วเดินเลาะซอยผ่านเมืองปากเซยามดึกที่เงียบๆ หนาวๆ เหงาๆ ไปเลือกร้านริมโขง

     ร้านหนึ่งดูคึกคักแต่เลอะเทอะเละเทะและดูท่าจะเต็มไปด้วยวัยรุ่นรั่วปลิ้น
     ผมเลยเฉไปถามร้านติดกัน
     “พี่ ที่ร้านมี Countdown ป่าวครับ นับถอยหลังน่ะ”
     “มีครับๆ เดี๋ยวก็นับด้วยกันหมดนี่แหละ” พนักงานในร้านตอบด้วยภาษาลาว
ผมพยักหน้าแล้วเดินตามไปนั่งที่โต๊ะ
     “ขอนั่งริมน้ำได้ป่าว” ผมถามเมื่อเห็นว่าโต๊ะริมน้ำโขงยังว่างอยู่…เอ่อ…ทุกโต๊ะ
จริงๆ ทั้งร้านก็ยังว่างอยู่…เอ่อ…ทุกโต๊ะ!
     “ได้เลยครับ ได้”
     ผมนั่งตากลมหนาวสะใจ จิบเบียร์ลาวขวด เบียร์สะหวัน
(เบียร์ที่มาจากสะหวันนะเขต) อีกขวด ขวดนี้ไม่หมดเพราะเบียร์สะหวัน…
อืม…ไม่อร่อยเอาซะเลย
     เสียงนับถอยหลังค่อยๆ ดังขึ้นตามเวลาของปีเก่าที่ค่อยๆ ถดถอยน้อยลง
ผมถือแก้วเบียร์ไปยืนริมน้ำ ค่อยๆ ดื่มด่ำวินาทีสุดท้ายแห่งปีพ.ศ. 2553
     เวลาคลานเคลื่อนเลื่อนช้าอย่างน่าประหลาด ความสุขโถมท้นล้นทะลักอย่างน่าพิศวง…

     …
     1 มกราคม 2554 ผมประเดิมศักราชใหม่ด้วยการเช่ามอเตอร์ไซค์
สวมเสื้อหนาวและแว่นกันแดด Ray Ban คู่ใจ พร้อมสวมวิญญาณแว้นบอย
ตบเกียร์บิดคันเร่งพาตัวถลาพุ่งฝ่ามวลอากาศหนาวออกนอกเมือง!
     อากาศเย็นแต่เปลวแดดแผดสาดข้นเข้ม ทางลาดยางสลับลูกรังทอดกาย
พาผมไปยังที่หมายแรก “วัดภู (Vat Phu)” วัดหินมรดกโลกที่สร้างด้วยศิลปะ
แบบเขมรโบราณ จุดเด่นคือในขณะที่ปราสาทลักษณะนี้ที่อื่นจะถูกเสกสร้างให้
“เสมือน” อยู่บนภูเขา แต่วัดภู…อยู่บนภูเขา “จริง”!
     นอกจากต้องห้อมอเตอร์ไซค์บนเส้นทางอันยาวไกล ยังต้องควบขึ้นแพ
ที่ใช้แผ่นไม้มายึดเรือหางยาวไม้เล็กๆ 2 ลำติดกันไว้ให้กลายเป็นแพ พาข้ามแม่น้ำกว้าง
เทียบท่าแล้วให้เราบิดขึ้นฝั่งที่เป็นเนินดินชันๆ ไปเจอวัด ขับผ่านทางลูกรังหลุมๆ ฝุ่นๆ
อีก 10 กว่ากิโลฯ จอดด้านหน้าทางเข้าก่อนเดินเท้าอีกไกลโขแล้วปีนป่ายตะกายขึ้นเขา
ไปเชยชม “วัดภู”

     ย้อนรอยกลับทางเดิมจากวัดภู บิดห้อพุ่งสู่ “อุทยานบาเจียง” ที่พ่อกำชับว่า
     “ถ้าพอมีเวลาก็ไปให้ได้นะ”
     เพราะ “วิมล กิจบำรุง” เจ้าของที่ได้สัมปทานปลุกปั้นพัฒนาอุทยานบาเจียง
ให้กลายเป็นสถานที่ท่องเที่ยวชื่อดัง เป็นคนไทยที่ถูกพิษไข้มาเลเรียเล่นงานจนตาบอด
และเป็นผู้เขียน “เขาว่าข้อยบ้า” หนังสือเล่มเขื่องที่พ่อยัดใส่มือให้ผมอ่านก่อนมา
(ใน Lesson 33) เพราะเห็นว่าเป็นเจ้าของชีวิตที่น่าสนใจยิ่ง
     หลังชื่นชมอุทยานบาเจียง ผมบึ่งรถย้อนกลับทางเดิมกลับถึงตัวเมืองปากเซ
คืนรถมอเตอร์ไซค์เช่าที่บดเบียดพื้นถนนมาทั้งวันกว่า 100 กิโลฯ

     รอเวลาเย็นย่ำไปนั่งชิลล์ร่ำลาราตรีสุดท้ายในลาวใต้ที่ริมแม่น้ำโขง…
     “ร้านอาหารเรือแพแม่โขงล้านช้าง” คือที่ที่ผมเลือกเพราะติดใจบรรยากาศ
ซูเปอร์ชิลล์ที่ได้เห็นจากหนัง “สะบายดี 2 ไม่มีคำตอบจากปากเซ” ในฉากที่ปอ
(เร แมคโดนัลด์) มารินร่ำตำจอกสุรากับผู้ว่าจ้างชาวลาวที่ริมระเบียงร้านนี้
     แล้วก็ไม่ผิดหวัง ผมได้ที่นั่งริมระเบียงชั้นบนตรงตำแหน่งตามหนังเป๊ะ
วิวแม่น้ำโขงและสะพานยามย่ำค่ำ บรรยากาศดี อากาศหนาว อาหารอร่อย
แถมเปิดประสบการณ์ใหม่ด้วย “Beer Lao Gold (เบียร์ลาวโกลด์)” ที่แพงกว่า
แต่เนียนนุ่มละมุนลิ้นกว่าเบียร์ลาวธรรมดาหลายขุมและหาดื่มไม่ได้ง่ายๆ

     เช็คบิลออกจากเรือแพแม่โขงล้านช้าง ความคิดบางอย่างแล่นแว้บมาในหัว
     “คืนสุดท้ายแล้วนี่ พรุ่งนี้กลับบ้านแล้ว แค่นี้ยังไม่น่าพอมั้ง”
     ผมเดินเล่นเลาะเลียบข้างถนนริมโขง แผงอาหารข้างถนนหลายร้านเรียงราย
บรรยากาศแห่งการฉลองปีใหม่แบบบ้านๆ ดูจะยังไม่หดแห้งเหือดหาย
     ผมมาหย่อนก้นปักหลักที่แผงสุดท้ายของร้านข้างถนนริมแม่น้ำโขง
เปิดเบียร์ลาวธรรมดาพร้อมหมูย่างอีกจาน นั่งปล่อยใจ เสพซับบรรยากาศ
แห่งค่ำคืนสุดท้ายท่ามกลางเสียงเฮฮาแบบรั่วๆ กึ่มๆ จากวงฉลองเล็กๆ
ของเจ้าของร้านและญาติๆ

     นั่งชิลล์ไปชิลล์มาโดยไม่รู้ตัว ผมกลายเป็นสนิทกับเจ้าของร้านและญาติๆ เค้าทั้งวง
ขอเพลงไปเพื่อนใหม่ชาวลาวก็ลั้นลาเปิดจากมือถือให้ เทไวน์แดงอย่างดีมาให้กิน
แล้วแถมยังชวนไปนั่งกินนั่งดื่มด้วยกันแบบโคตรเฮฮาเป็นกันเอง
     แผงข้างถนนเล็กๆ เก่าๆ โทรมๆ บ้านๆ ที่สุด กลับกลายมาเป็นราตรีสุดท้าย
ในปากเซที่น่าประทับใจที่สุด!
     …
     ผมมองย้อนกลับไป สะดุดใจกับบางอย่างในทั้ง 2 คืนที่ผ่านมา
     คืนเคานท์ดาวน์ริมแม่น้ำโขง แม้ในร้านเงียบๆ เหงาๆ ไร้เงาแขกโต๊ะอื่นร่วมร้าน…
     วินาทีนั้น ความสุขกลับโถมท้นล้นทะลักอย่างน่าพิศวง!
     ค่ำคืนสุดท้ายในปากเซ แม้ในร้านข้างถนนเล็กๆ เก่าๆ โทรมๆ บ้านๆ ที่สุด
ที่ที่ห้องน้ำยามต้องการปลดทุกข์คือพื้นดินตรงไหนก็ได้เพียงเดินไม่กี่ก้าวลงไปที่
เนินดินริมตลิ่ง…
     กลับเป็นสถานที่ที่บันดาลความสุข มิตรภาพ เสียงหัวเราะ และรอยยิ้ม
ที่สนุกสนิทติดตรึงความรู้สึกที่สุด ส่งผมกลับเมืองไทยในวันรุ่งขึ้นด้วยความรู้สึกดีๆ
ที่คงไม่มีวันลบลืม!

     ทั้ง 2 คืนนั้น
     “ปากเซ” กระซิบบอกผมว่า…
     อาจไม่ใช่สถานที่ อาจไม่ใช่ความสะดวกหรือสบาย อาจไม่ใช่การต้องอยู่คนเดียว
หรือต้องอยู่กับคนอื่นมากมาย อาจไม่ใช่งานเลี้ยงงานเฉลิมฉลองสุดยิ่งใหญ่…
     บางที “ความสุข” ที่เราโหยถวิลอาจไม่ได้ต้องการการ “ค้นหา” หรือ “คว้าไขว่”
     แต่ขึ้นอยู่กับว่า “ใจ” สัมผัสความสุขได้…หรือยัง…